کاغذ :

کلمه کاغذ از واژه چینی کاکتز گرفته شد ( نام فارسی آن را رخنده یا
پرزه است )

انسان اولیه به تدریج که نیاز به تصویر کردن اشیاء و یاداشت کردن
وقایع و ارسال پیام های کتبی را درک کرده ، اهمیت و ضرورت شیئی که بتواند بر روی آن
اثر به جا ماندنی را ثبت کند ، دریافته بود و همواره دستیابی به آن تلاش می کرد .

تاریخچه :

در بین النهرین از لوحه های گلی ، در مصر ( 1838 ق . م ) از
پاپیروس ، در چین از حکاکی بر روی لوحه های چوبی و نمد با قلم مو و پارچه ابریشمی ،
این منظور را عملی می کردند . با توجه به اینکه صنعت ، نمد مالی در حاور دور سنّت و
متداول بود .

فردی چینی به نام تسائی لون ( 105 میلادی ) از قطعات کهنه و اضافی
ابریشم ، خمیر و بعد ورقه هایی به صورت نمد درست کرد و از آن به کمک قلم مو برای
نقاشی و نوشتن استفاده کرد و بعد به جای ابریشم ف چوب حیزران و درخت توت را بکار
گرفت . در حقیقت باید او را اولین مخترع کاغذ در دنیا دانست .

سیر تحولی رشد :

کارگران چینی که در سال 751
این فن را با استفاده از کتان و شاهدانه به مردم سمرقند آموختند و بعد ها توسط
مسلمانان در بغداد ، دمشق و حتی مراکش و اسپانیا متداول شد . اولین کارخانه کاغذ
سازی در سال 1154 در اسپانیا و اولین آسیاب تهیه پودر چوب در سال 1190 در فرانسه
تاسیس شده بود .

در ایران فعالیت کاغذ سازی
اولین بار با تاسیس کارخانه مقوا سازی و با استفاده از کاغذ های باطله در سال 1313
شمسی در کرج شروع شد و حدود 15 سال است که با تاسیس دو کارخانه کاغذ سازی پارس در
هفت تپه خوزستان و کارخانه چوب و کاغذ ایران ( چوکا ) در گیلان ، به صورت یک
تکنولوژی مدرن و پیشرفته در آمده است .

کاغذ

مواد اولیه تهیه کاغذ :

مواد اولیه انواع کاغذ بطور
کلی ، مواد سلولزی است که از منابع مختلف تهیه می شوند :

1 – ساقه کتان ، پنبه که الیاف
بلند ( در حدود 2/1 تا 6 میلی متر ) دارند .

2 – ساقه گیاهانی مانند گندم ،
جو ( کاه ) ، نی ، کنف و غیره

3 – درختانی که برگ سوزنی
دارند . مانند کاج ( با الیاف بلند ) و یا برگ پهن ، دارند . مانند چنار ( با الیاف
کوتاه در حدود 5/0 تا 2/1 میلی متر )

4 – انواع کاغذ های باطله و یا
خرده ها و قطعات مقوای کهنه

5 – الیاف تفاله نیشکر

مراحل تهیه کاغذ :

1 – تبدیل چوب به قطعات ریز

با استفاده از ماشین پوست کنی
، و دستگاه تولید تراشه و عبور تراشه ها از الک مخصوص صورت می گیرد و قطعات به طول
حداقل 4 و عرض 2 سانتیمتر ( در مورد چوب ) به دست می آید .

2 – پختن چوب و تولید خمیر :

این عمل ممکن است از طریق
مکانیکی یعنی ، بدون استفاده مواد شیمیایی و توسط بخار آب جوش ، تحت فشار صورت می
گیرد که معمولا برای تهیه کاغذ های ارزان و کاهی مانند کاغذ روزنامه متداول است .
در روش شیمیایی از هیدروکسید سدیم ( در روش قلیایی ) ، سولفیت هیدروژن کلسیم ، در
محیط اسیدی ( 3 – 2 = PH ، روش
بی سولفیت ) و یا سولفیت سدیم ( در روش سولفیت ) همراه با کمی کربنات سدیم در دمای
بالاتر از 100 درجه سانتگراد و تحت فشار ، استفاده می شود . در این مرحله خمیر قهوه
ای رنگی حاصل می شود که از آن در تهیه مقوا ، کارتن ، و یا کاغذ های کاهی استفاده
می شود .